Artistic Education in Jerzy Vetulani’s Perspective: A Comparative Analysis With Irena Wojnar’s Polish Concept of Aesthetic Education - MONIKA KOWALCZYK (Autor) (2024)
10.35765/hw.2024.2367.15
https://horyzontywychowania.ignatianum.edu.pl/HW/article/view/2549/2296
Oryginalny artykuł naukowy
CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest prezentacja założeń antropologicznych, estetycznych i pedagogicznych postulatu kształcenia artystycznego oraz porównanie go z koncepcją wychowania estetycznego Ireny Wojnar. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Pytania problemowe sformułowano następująco: Jakie są założenia antropologiczne, estetyczne i pedagogiczne postulatu kształcenia artystycznego J. Vetulaniego? Czy występuje podobieństwo między postulatem kształcenia artystycznego J. Vetulaniego a propozycją wychowania przez sztukę I. Wojnar? Do realizacji celu naukowego wykorzystano metodę analizy treści w modelu Karoliny Szczepaniak. PROCES WYWODU: Na podstawie poglądów neurobiologicznych J. Vetulaniego najpierw sztuka została ukazana jako cecha wyróżniająca homo sapiens, a następnie jako czynnik najpełniej aktywizujący ludzki mózg, zwłaszcza jego funkcje poznawcze. W tej perspektywie omówiono założenia pedagogiczne postulatu Vetulaniego. Następnie porównano koncepcję Vetulaniego i Wojnar pod kątem założeń antropologicznych oraz znaczenia sztuki w procesie wychowania człowieka. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Według Vetulaniego związek człowieka ze sztuką jest uwarunkowany biologicznie. Sztuka jest czynnikiem koniecznym, aby osiągnąć pełnię człowieczeństwa. Zarówno Vetulani, jak I. Wojnar traktują człowieka jako istotę z natury otwartą na sztukę, która pełni funkcję antropotwórczą w procesie wychowania. WNIOSKI, REKOMENDACJE I APLIKACYJNE ZNACZENIE WPŁYWU BADAŃ: Sztuka odgrywa istotną rolę w procesie kształcenia człowieka w poglądach Vetulaniego i Wojnar. Technika obrazowania mózgu może wzbogacić tradycyjne wychowanie estetyczne. Wyakcentowana przez Vetulaniego aktywizacja funkcji poznawczych mózgu dzięki sztuce, zwłaszcza uwagi poznawczej, może być wykorzystana w leczeniu powszechnych zaburzeń koncentracji dzieci i młodzieży.
RESEARCH OBJECTIVE: This article aims to present the anthropological, aesthetic, and pedagogical foundations of Jerzy Vetulani’s postulate of artistic education and compare it with Irena Wojnar’s concept of aesthetic education. THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS: The research questions are: What are the anthropological, aesthetic, and pedagogical foundations of Vetulani’s postulate of artistic education? Is there a similarity between Vetulani’s postulate and Wojnar’s proposal of education through art? To achieve these objectives, the content analysis method based on Karolina Szczepaniak’s model was used. THE PROCESS OF ARGUMENTATION: Starting with Vetulani’s neurobiological views, the article first presents art as a defining characteristic of homo sapiens and a key activator of the human brain, especially its cognitive functions. It then discusses the pedagogical assumptions of Vetulani’s postulate. The comparison between Vetulani’s and Wojnar’s concepts is made by examining their anthropological assumptions and the role of art in human development. RESEARCH RESULTS: According to Vetulani, the relationship between humans and art is biologically determined, with art being essential for achieving full humanity. Both Vetulani and Wojnar view humans as inherently open to art, which plays a significant role in the upbringing process. CONCLUSIONS, RECOMMENDATIONS, AND APPLICABLE VALUE OF RESEARCH: Vetulani and Wojnar both emphasize the importance of art in human education. Brain imaging technology can enhance traditional aesthetic education. Activating the brain’s cognitive functions through art, particularly cognitive attention as highlighted by Vetulani, can be beneficial in treating common concentration disorders in children and adolescents.
Keywords: nauki o kulturze i religii