Tyrant and His Power According to John of Salisbury (2019)
CEL NAUKOWY: Celem tego artykułu jest próba zdefiniowania tyranii w koncepcji średniowiecznego filozofa Jana z Salisbury. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Jan z Salisbury jest jednym z najciekawszych myślicieli politycznych średniowiecza. Jego praca zatytułowana „Policraticus” stała się jednym z najważniejszych tekstów politycznych średniowiecza, który analizuje między innymi problem władzy, rozdział władzy świeckiej i duchowej, problem relacji władcy z poddanymi, a także kwestię obywatelskiego posłuszeństwa i przekształcenia legalnej władzy ww władzę bezprawną. Autor stara się ukazać mechanizmy prowadzące do władzy tyrańskiej. PROCES WYWODU: Tekst analizuje wszelkie aspekty władzy tyrańskiej, przyrównując ją do władzy prawowitego księcia. Tyran zostaje ukazany na tle założeń teologicznych i politycznych, także w kontekście sprawiedliwości społecznej i praw obywateli. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Władza tyrańska jest ze swej istoty zła i nie prowadzi do harmonii i spokoju społecznego. Tyran jest uzurpatorem, a jego postępowanie niemoralne i bezprawne. Jako niesprawiedliwy władzca tyran występuje przeciwko porządkowi Boskiemu i musi liczyć się z nieuchronnością kary. Zarazem owa kara dla tyrana wpisuje się w kontekst moralno-teologiczny, to znaczy jest karą, którą wyznacza Bóg. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Ustalenia Jana z Salisbury wydają się aktualne, ponieważ wpisują się w odwieczny problem zależności władzy od moralności, a także skłonności do nadużywania władzy wobec poddanych.
Keywords: filozofia